ازدواج بحث برانگیز(بررسی اهداف مدعیان ازدواج خلیفه دوم با ام کلثوم)
32 بازدید
محل نشر: فصلنامه اسلام پژوهان/سال دوم/شماره سوم/بهار 1392
نقش: نویسنده
سال نشر: 1392
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
یکى از شبهاتى که اهل سنت به ویژه در سال‌هاى اخیر به صورت گسترده مطرح کرده‌اند، ازدواج خلیفه دوم با امّ‌ کلثوم دختر امیرمؤمنان و فاطمه زهرا علیهما السلام است. اهل سنت،‌ استفاده‌هاى گوناگونى از این ازدواج مى‌کنند؛ از جمله مى‌خواهند با اثبات این ازدواج، رابطه صمیمانه و دوستانه امیرمؤمنان(ع) با خلفاء را ثابت و از سوى دیگر، غصب خلافت، شهادت حضرت صدیقه(س) و... را انکار نمایند. اندیشه‌وران شیعه پاسخ هاى گوناگونى از این مطلب داده‌اند که همگى آن‌ها صحیح و معقول به نظر مى‌رسد؛ برخى همچون علامه حلى، علامه باقر شریف القرشى و... اصل وجود دخترى به نام امّ‌کلثوم را براى حضرت زهرا(س) منکر شده و دلیل‌هاى متقنى براى آن ارائه کرده‌اند. برخى دیگر، از جمله شیخ مفید(ره)، وقوع تعارض در روایات ازدواج را دلیلى واضح براى بطلان مدعاى اهل سنت در باره این ازدواج مى‌دانند. و برخی همچون آیت الله میلانی ضعف سندی را از دیگر نشانه های جعلی بودن این داستان می دانند. عده‌اى از دانشمندان شیعه و سنى با پذیرش اصل ازدواج، نکته دیگرى را مطرح کرده‌اند که امّ‌کلثوم همسر عمر، دختر امیرمؤمنان(ع) نبود؛‌ بلکه دختر ابوبکر بوده است؛ از جمله نووى، مهمترین شارح صحیح مسلم این مطلب را نقل کرده و آیت الله مرعشى نجفى از عالمان شیعه به این مطلب تصریح کرده‌اند. اندیشه‌وران دیگرى، همچون مرحوم کلینی(ره) پاسخ داده‌اند که این ازدواج با زورگویى و تهدید عمر بن خطاب بوده است. در پایان مى‌گوییم که حتى در صورت اثبات چنین ازدواجى، نمى‌توان از آن رابطه صمیمانه امیرمؤمنان(ع) را با خلفاء اثبات کرد؛ زیرا این ازدواج نه تنها براى خلیفه دوم فضیلت محسوب نمى‌شود، بلکه به دلیل زورگویی و تهدید او، لکه سیاهى است که همانند تیرگى غصب خلافت، بر دامان او باقى مانده است. در این تحقیق به بررسی اقوال فوق پرداخته می شود.